Puntland oo joojisay ka hawlgalka Ciidamada Xoogga Dalka ee dhammaan deegaannadeeda ilaa heshiis laga gaarayo khilaafaadka kala dhexeeya Dowladda Federaalka
Go’aanka ay Puntland ku shaacisay in Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed aysan ka hawlgelin doonin dhammaan deegaannadeeda ilaa laga gaarayo heshiis dhammaystiran oo lagu xallinayo khilaafaadka kala dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya, wuxuu muujinayaa heer cusub oo uu gaaray khilaafka siyaasadeed ee labada dhinac.
Go’aankan, oo lagu ansixiyay shirka Golaha Wasiirrada Puntland ee 18 Juun 2026, ma aha oo keliya tallaabo amni, balse waa farriin siyaasadeed oo culus oo muujinaysa in Puntland ay doonayso in xal waara laga gaaro arrimaha muranka badan ee muddooyinkii la soo dhaafay sii xoogaysanayay.
Asalka khilaafkan wuxuu salka ku hayaa arrimo badan oo is biirsaday, kuwaas oo ay ka mid yihiin wax ka beddelka dastuurka, qaabka awoodaha loo qaybsanayo, hannaanka doorashooyinka, maamulka hay’adaha amniga iyo habka ay Dowladda Federaalka ula macaamisho dowlad-goboleedyada.
Sidaas darteed, go’aanka Puntland wuxuu si toos ah u taabanayaa mid ka mid ah tiirarka ugu muhiimsan dowladnimada Soomaaliya, waana mideynta iyo dhismaha ciidan qaran oo wadajir ah. Haddii kala fogaanshaha labada dhinac sii kordho, waxaa wiiqmi kara dadaallada lagu dhisayo hay’ado amni oo mideysan, isla markaana waxaa adkaan karta isku dubbaridka hawlgallada amniga ee dalka.
Dhanka kale, Puntland waxay muddooyinkii dambe ku celcelinaysay in Dowladda Federaalka ay qaadday go’aanno aan lagala tashan dowlad-goboleedyada, isla markaana ay ka baxday heshiisyo siyaasadeed oo hore loo gaaray. Dowladda Federaalka, dhankeeda, waxay ku adkaysanaysaa in xoojinta hay’adaha qaranka iyo mideynta ciidamada ay lagama maarmaan u yihiin adkaynta dowladnimada iyo sugidda amniga qaranka.
Waxaa intaas sii dheer in arrintan ay kusoo beegmayso xilli ay jireen eedeymo la xiriira in Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed lagu lug yeeshay arrimo siyaasadeed, taas oo dhalisay walaac ku saabsan madaxbannaanida ciidamada iyo baahida loo qabo in laga ilaaliyo inay noqdaan aalad loo adeegsado loollanka siyaasadeed.
Marka laga eego dhinaca saameynta, khilaafkan wuxuu si toos ah u taaban karaa amniga guud ee dalka, dagaalka lagula jiro kooxaha hubeysan, wada shaqaynta hay’adaha dowladda iyo geeddi-socodka dhismaha dowladnimo ee Soomaaliya.
Dhanka kale, waxaa muuqata in khilaafkani uusan ahayn muran siyaasadeed oo ku kooban labada dhinac oo keliya, balse uu isu beddelayo muran saameyn kara qaab-dhismeedka federaalka iyo xiriirka mustaqbalka ee Dowladda Federaalka iyo dowlad-goboleedyada.
Haddii aan si degdeg ah loo helin wadahadal dhab ah iyo heshiis siyaasadeed oo loo dhan yahay, waxaa sii kordhi kara kala fogaanshaha labada dhinac, arrintaas oo khatar gelin karta isku duubnida hay’adaha qaranka, xasilloonida siyaasadeed iyo dadaallada lagu dhisayo dowladnimo loo dhan yahay.
Ugu dambayn, xalka ugu macquulsan wuxuu ku xiran yahay in labada dhinac ay dib ugu laabtaan miiska wada hadalka, si loo helo heshiis siyaasadeed oo cad, waara isla markaana lagu xallinayo dhammaan qodobada muranka badan ee muddo dheer taagnaa.